|
Kan
Alımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Numuneleri
alırken de dikkat edilmesi gereken durumlara uyulmalıdır. Kan numunesi alınan
kola takılan turnikenin bir dakikadan fazla kalmaması gerekir . Turnike ile
yapılan birkaç dakikalık staz venöz kanda birçok parametreyi etkiler. Örn; ALT,
CK, LDH, albumin , bilirübin, Ca %5 - 10 civarında artarken; glukoz, fosfat %2
- 5 civarında azalır.
Sıvı
veya kan vermede kullanılan bir damar ve setten örnek alınmamalıdır. Mecbur
kalınırsa enfüzyona 10-20 dakika ara verildikten sonra numune alınabilir. Bu
durumlarda diğer kol tercih nedeni olmalıdır.
Hastanın
vücud pozisyon durumuna bağlı olarak intravasküler ve intertisyel kısımlar
arasında sıvı giriş çıkışı olmakta ve proteinlerin, proteine bağlı maddelerin,
kan lipid ve hücre komponentlerinin konsantrsyonları değişmektedir. Kan
herzaman hastadan aynı pozisyonda alınmalıdır. Önerilende hasta dik oturur
pozisyonda iken kanın alınmasıdır.
Kan
örneğinin hemoliz olması:
Alınan
kanın hemolize olmaması için azami gayret gereklidir.
Hemoliz, kan hücresi elemanlarının seruma ya da plazmaya geçişidir. Bu da
klinik kimyasal analizde önemli bir hata kaynağı oluşturmaktadır. Analitik
sonuçlarda oluşan hataların olası nedenleri şunlardır:
Eritrositlerde,
plazma ya da serumdan daha yüksek konsantrasyonlarda bulunan maddeler hücre
zarındaki hasar nedeni ile dışarı çıkar. Bu durum test sonuçlarında yalancı
yüksekliklere neden olur. Bu parametrelere potasyum, demir, magnezyum,
kreatinin, ALT, AST, LDH, asit fosfataz, CK. örnek olarak verilebilir.
Hemoglobinin
absorbans değişikliklerine yol açması.
Kan
örneğinin lipemik olması:
Serum
örneğinin lipemik olması mevcut bulanıklığa bağlı olarak, türbidimetri ve
absorbans ölçümlerini olumsuz olarak etkilemektedir. Bunun sonucunda özellikle
sodyum, potasyum, klor, lityum gibi parametrelerde yalancı düşük ölçümler
tespit edilmektedir.
Serum
örneğinin ikterik olması:
İkterik
serum veya plazmalar özellikle 400-500 nm'deki ölçümleri etkilemektedir. Kan
alımı sırasında yanlış vücut pozisyonu da birçok parametrenin serum değerlerini
olumsuz yönde etkilemektedir.
|